Okna ze szprosami łączą klasyczny wygląd z możliwościami współczesnej stolarki. Dekoracyjne listwy dzielą szybę na mniejsze pola i wyraźnie zmieniają charakter elewacji oraz wnętrza.
Przed wyborem trzeba jednak porównać rodzaje szprosów, ich wpływ na mycie okien, ilość światła, parametry cieplne i koszt.
Streszczenie artykułu:
Szprosy to listwy dzielące optycznie lub konstrukcyjnie szybę na mniejsze pola, nazywane kwaterami. Dawniej były konieczne, ponieważ technologia nie pozwalała produkować dużych tafli szkła. Obecnie najczęściej pełnią funkcję dekoracyjną.
Nazwa wywodzi się od niemieckiego słowa „Sprosse”, oznaczającego szczebel. Współczesne szprosy mogą znajdować się między szybami albo na ich powierzchni. Rzadziej stosuje się prawdziwe podziały konstrukcyjne.
Najczęściej wybiera się szprosy międzyszybowe albo naklejane. Szprosy konstrukcyjne są rozwiązaniem bardziej tradycyjnym i rzeczywiście dzielą okno na osobne przeszklenia.
Szprosy konstrukcyjne są częścią ramy okiennej i dzielą ją na mniejsze kwatery, z których każda ma własną szybę. Dają najbardziej autentyczny efekt, dlatego pasują do budynków zabytkowych, dworkowych i stylizowanych. Ich minusem jest wyższy koszt, większa liczba krawędzi do czyszczenia oraz nieco słabsza izolacyjność całego okna.
Szprosy międzyszybowe umieszcza się wewnątrz pakietu szybowego. Szyba pozostaje gładka z obu stron, dlatego takie okno myje się równie łatwo jak model bez podziałów. Popularne szerokości listew wynoszą 8, 18, 26 i 45 mm.
Zapamiętaj!
Jeśli zależy Ci na łatwym myciu okien, szprosy międzyszybowe są najpraktyczniejszym wyborem. Listwy nie wystają ponad taflę szkła i nie tworzą dodatkowych krawędzi, przy których gromadzi się brud.
Szprosy naklejane montuje się na powierzchni szyby. W wersji z duplexem wewnątrz pakietu znajduje się dodatkowo ślepa listwa, która wzmacnia efekt wielu osobnych szybek. Oba rozwiązania dobrze imitują klasyczną stolarkę, ale wymagają dokładniejszego czyszczenia.
Szerokość szprosów powinna odpowiadać wielkości przeszklenia. W małych oknach lepiej sprawdzają się cienkie listwy, ponieważ szerokie podziały mogą optycznie zmniejszyć szybę i ograniczyć dopływ światła. W dużych przeszkleniach można zastosować listwy około 30–45 mm, które zachowają odpowiednie proporcje.
Przy wyborze układu sprawdź trzy elementy:
Okna ze szprosami pasują przede wszystkim do budownictwa klasycznego, rustykalnego, dworkowego i zabytkowego, ale mogą też dobrze wyglądać w domach nowoczesnych.
Przy architekturze o bardzo minimalistycznym charakterze lepszym wyborem może być całkowicie gładkie przeszklenie, zwłaszcza gdy priorytetem jest szeroki widok i maksymalna ilość światła.
Szprosy mogą wpływać na parametry cieplne, ale skala zależy od ich rodzaju. Największy wpływ mają podziały konstrukcyjne, ponieważ zwiększają udział ram i długość krawędzi szklenia. W jednym z opisanych przykładów współczynnik Uw okna z wieloma szczeblinami może być wyższy o około 0,2 W/m²K niż w podobnym oknie bez podziałów.
Szprosy naklejane bez duplexu nie wprowadzają dodatkowej listwy do wnętrza pakietu.
Zapamiętaj!
Przy zamawianiu okna na wymiar sprawdź współczynnik Uw dla konkretnej konfiguracji z wybranymi szprosami. Sam typ profilu lub szyby nie wystarcza do oceny całego okna.
Okna ze szprosami są zwykle droższe od modeli bez dodatkowych podziałów. W zależności od rodzaju, liczby listew i układu cena może wzrosnąć o około 10–30 procent. W niektórych systemach koszt nalicza się za utworzone pole i wynosi on zwykle kilkadziesiąt złotych za jedną kwaterę.
Najwięcej mogą kosztować szprosy konstrukcyjne, ponieważ wymagają wykonania rzeczywistych podziałów ramy i zastosowania kilku osobnych szyb.
Okna ze szprosami wybierz wtedy, gdy podziały są ważnym elementem stylu budynku i nie przeszkadza Ci ograniczenie powierzchni optycznie czystej szyby. Zrezygnuj z nich, jeśli najważniejsze są maksymalne doświetlenie, niezakłócony widok i możliwie najprostsza pielęgnacja.
Szprosy sprawdzą się szczególnie, gdy:
Okna ze szprosami mogą podkreślić styl domu, ale wybór powinien uwzględniać nie tylko wygląd. Szprosy międzyszybowe są najłatwiejsze w utrzymaniu, naklejane dają bardziej przestrzenny efekt, a konstrukcyjne najlepiej odtwarzają tradycyjną stolarkę. Dobierz szerokość listew do wielkości szyby, sprawdź wpływ na Uw i porównaj cenę konkretnej konfiguracji.
W większości współczesnych okien tak. Wyjątkiem są szprosy konstrukcyjne, które rzeczywiście dzielą ramę i szybę na osobne kwatery.
Najłatwiejsze są szprosy międzyszybowe. Znajdują się wewnątrz pakietu szybowego, więc powierzchnia szkła pozostaje gładka.
Tak. Każda listwa zasłania część przeszklenia, dlatego w małych oknach lepiej stosować węższe szprosy i mniej podziałów.
Tak, szczególnie w stylistyce loftowej i industrialnej. Najlepiej sprawdzają się wtedy proste, cienkie listwy w kolorach dopasowanych do ram.
Tak. Cena może wzrosnąć zwykle o około 10–30 procent, zależnie od rodzaju, liczby i układu szprosów.